یکشنبه، ۷ تیر ۱۴۰۵
اگر از علاقهمندان دنیای ساعتهای لوکس باشید، احتمالاً نام Grand Seiko را بهعنوان یکی از پیشروترین برندهای ساعتسازی جهان شنیدهاید. این برند ژاپنی سالهاست که ثابت کرده برای رقابت با بزرگان صنعت ساعتسازی سوئیس، تنها به طراحی زیبا متکی نیست؛ بلکه با توسعه فناوریهای اختصاصی، مرزهای دقت و مهندسی را جابهجا کرده است.
در سال 2026 گرند سیکو نسل جدیدی از ساعتهای Evolution 9 را معرفی کرد که در ظاهر شباهت بسیار زیادی به یکدیگر دارند، اما قلب تپنده آنها کاملاً متفاوت است. یک گروه از این ساعتها به موتور مکانیکی Hi-Beat 9SA5 مجهز شدهاند و گروه دیگر از موتور Spring Drive U.F.A. 9RB2 بهره میبرند؛ موتوری که یکی از دقیقترین مکانیزمهای تولید انبوه جهان محسوب میشود.
سؤال اصلی اینجاست؛ اگر هر دو ساعت تقریباً قیمت یکسانی داشته باشند، کدام انتخاب منطقیتر است؟

بسیاری از برندهای ساعتسازی روی طراحی یا تاریخچه خود تمرکز میکنند، اما گرند سیکو از ابتدا هدف دیگری داشت؛ ساخت دقیقترین ساعت ممکن.
به همین دلیل طی دهههای گذشته، این برند سرمایهگذاری گستردهای روی توسعه موتورهای اختصاصی انجام داده است. نتیجه این تلاشها، فناوریهایی مانند Hi-Beat و Spring Drive هستند که هرکدام نماینده دو دیدگاه متفاوت نسبت به ساعتسازی مدرن محسوب میشوند.
یکی بر پایه هنر سنتی ساعتسازی مکانیکی بنا شده و دیگری ترکیبی از مهندسی مکانیک، الکترونیک و فناوری کوارتز است.
وقتی صحبت از ساعتهای مکانیکی میشود، یکی از مهمترین عوامل، فرکانس حرکت بالانس است.
اکثر ساعتهای مکانیکی با فرکانس 28,800 لرزش در ساعت (4Hz) کار میکنند، اما موتور 9SA5 با فرکانس 36,000 لرزش در ساعت (5Hz) فعالیت میکند.
این افزایش فرکانس مزایای قابل توجهی ایجاد میکند.
هرچه بالانس سریعتر نوسان کند، ساعت پس از دریافت ضربه یا تغییر وضعیت، سریعتر به ریتم طبیعی خود بازمیگردد.
به همین دلیل موتورهای Hi-Beat معمولاً در استفاده روزمره دقت پایدارتری نسبت به موتورهای مکانیکی معمولی دارند.
همچنین تغییرات دمایی و تغییر موقعیت ساعت تأثیر کمتری روی عملکرد آن میگذارند.
یکی از جذابترین ویژگیهای موتورهای Hi-Beat، حرکت روانتر عقربه ثانیه است.
در این موتور، عقربه ثانیه در هر ثانیه پنج بار حرکت میکند که نسبت به بسیاری از ساعتهای مکانیکی، حرکت نرمتر و چشمنوازتری ایجاد میکند.
البته هنوز هم این حرکت به نرمی موتورهای Spring Drive نمیرسد، اما از اکثر ساعتهای مکانیکی بازار روانتر است.
رسیدن به فرکانس بالاتر رایگان نیست.
وقتی موتور سریعتر کار میکند، قطعات نیز بیشتر درگیر اصطکاک میشوند و انرژی بیشتری مصرف میکنند.
این مسئله میتواند باعث افزایش استهلاک و کاهش ذخیره انرژی شود.
گرند سیکو برای حل این مشکل راهکارهای متعددی ارائه کرده است.
یکی از مهمترین تغییرات موتور 9SA5 استفاده از دو بشکه فنر اصلی است.
این طراحی باعث میشود انرژی بیشتری در موتور ذخیره شود و با وجود فرکانس بالا، ساعت بتواند تا حدود 80 ساعت ذخیره انرژی ارائه دهد.
رسیدن به چنین پاور رزروی در یک موتور Hi-Beat دستاورد بسیار مهمی محسوب میشود.
یکی از نوآوریهای مهم گرند سیکو در موتور 9SA5، طراحی سیستم Dual Impulse Escapement است.
در سیستمهای سنتی، انرژی تنها از طریق لنگر به چرخ تعادل منتقل میشود، اما در این فناوری جدید، بخشی از نیرو بهصورت مستقیم و بخشی بهصورت غیرمستقیم منتقل میشود.
نتیجه این طراحی:
کاهش اصطکاک
افزایش راندمان
کاهش نیاز به روغنکاری
افزایش عمر قطعات
بهبود ذخیره انرژی
این سیستم یکی از پیچیدهترین مکانیزمهایی است که تاکنون در یک ساعت مکانیکی تولید انبوه استفاده شده است.

در موتور 9SA5 از بالانس Free-Sprung استفاده شده است.
برخلاف سیستمهای سنتی که برای تنظیم دقت از اهرم رگولاتور استفاده میکنند، این موتور دارای چهار پیچ تنظیم روی بالانس است.
این طراحی باعث میشود ساعت در طول زمان تنظیم خود را بهتر حفظ کند و در برابر ضربه مقاومت بیشتری داشته باشد.
یکی دیگر از ویژگیهای مهم این موتور استفاده از فنر Overcoil است.
گرند سیکو اعلام کرده برای طراحی این فنر بیش از 80 هزار شبیهسازی کامپیوتری انجام داده است.
هدف از این طراحی، حرکت یکنواختتر بالانس در تمامی وضعیتها بوده است.
نتیجه نهایی افزایش ایزوکرونیسم (Isochronism) است؛ یعنی ساعت چه کاملاً کوک باشد و چه نزدیک به پایان ذخیره انرژی، دقت خود را بهتر حفظ میکند.
اگرچه امروزه فناوریهای بسیار دقیقی مانند Spring Drive وجود دارند، اما بسیاری از علاقهمندان ساعت همچنان موتورهای Hi-Beat را ترجیح میدهند.
دلیل این موضوع تنها دقت نیست.
9SA5 نمونهای از هنر خالص ساعتسازی مکانیکی است؛ موتوری که بدون کمک مدارهای الکترونیکی یا کریستال کوارتز، تنها با استفاده از چرخدندهها، فنرها و سیستم فرار، به دقتی چشمگیر دست پیدا میکند.
برای بسیاری از کلکسیونرها، همین موضوع ارزش احساسی بسیار بالایی دارد.

موتور Grand Seiko Hi-Beat 9SA5 را میتوان یکی از پیشرفتهترین موتورهای مکانیکی حال حاضر جهان دانست. فرکانس 36 هزار لرزش در ساعت، سیستم Dual Impulse Escapement، بالانس Free-Sprung، فنر Overcoil و ذخیره انرژی 80 ساعته، همگی نشان میدهند گرند سیکو برای رسیدن به نهایت دقت در یک موتور کاملاً مکانیکی، هیچ جزئیاتی را نادیده نگذاشته است.
اگر به ساعتسازی سنتی، مهندسی مکانیکی و لذت تماشای عملکرد یک موتور تماممکانیکی علاقه دارید، 9SA5 یکی از جذابترین انتخابهای موجود در دنیای ساعتهای لوکس به شمار میرود. البته در سوی دیگر، فناوری Spring Drive با دقت فوقالعاده و حرکت کاملاً روان عقربه ثانیه، تعریف متفاوتی از نوآوری ارائه میدهد؛ موضوعی که میتواند انتخاب نهایی را به سلیقه و اولویتهای هر فرد وابسته کند.